Soybean Market Update: दिवाळीच्या सुट्टीनंतर महाराष्ट्रातील बाजार समित्या पुन्हा एकदा शेतमालाने गजबजून गेल्या आहेत. विशेषत: सोयाबीन पिकाला मिळत असलेले विक्रमी दर पाहून शेतकऱ्यांचा उत्साह शिगेला पोहोचला आहे. वाशिम, कारंजा, यवतमाळ, हिंगोली आणि बुलढाणा या जिल्ह्यांतील शेतकरी मोठ्या संख्येने आपल्या सोयाबीन विक्रीसाठी बाजार समित्यांकडे धावत आहेत.
सोमवारी (१० नोव्हेंबर) वाशिम कृषी उत्पन्न बाजार समितीसमोर शेतकऱ्यांच्या ट्रॅक्टर-ट्रॉली, जीप आणि ट्रकची रांग पुसद नाका ते हिंगोली नाका या मार्गापर्यंत लागलेली दिसली. काही ठिकाणी वाहतूक इतकी विस्कळीत झाली की रुग्णवाहिका आणि सामान वाहतुकीची वाहनेही या गर्दीत अडकली. प्रशासनाकडेही या मोठ्या आवक नियंत्रणासाठी तातडीचे उपाय करण्याशिवाय पर्याय राहिला नाही.
सोयाबीनच्या दरात विक्रमी वाढ
दिवाळीपूर्वी सोयाबीनचे भाव काहीसे स्थिर होते. मात्र, सुट्टीनंतर दरात झालेल्या झपाट्याने वाढीमुळे शेतकऱ्यांनी विक्रीसाठी मोठ्या प्रमाणावर धाव घेतली आहे. सोशल मीडियावर वाशिम बाजार समितीतील सोयाबीनला ८ हजार रुपयांपर्यंत भाव मिळतोय, अशा पावत्या व्हायरल झाल्यानंतर तर परिस्थिती आणखी गोंधळाची झाली.
या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर आजूबाजूच्या जिल्ह्यांतील (यवतमाळ, हिंगोली, बुलढाणा) शेतकरीदेखील वाशिमकडे सोयाबीन विक्रीसाठी आले. परिणामी बाजार समिती ‘ओव्हरलोड’ झाली आणि प्रवेशद्वार काही काळासाठी बंद ठेवावे लागले. बाजार समिती परिसरात वाहनांच्या लांबलचक रांगा दिसत होत्या आणि शेतकरी दिवसभर आपली माल विक्रीची पाळी येण्याची वाट पाहत होते.
बाजार समिती प्रशासन हतबल
वाशिम कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे सचिव वामनराव सोळंके यांनी सांगितले की, “सोयाबीनची आवक दिवसेंदिवस वाढत आहे. जागेअभावी अडचणी निर्माण होत आहेत. माल मोजणी, नोंदणी आणि खरेदी नियंत्रण सुरळीत ठेवण्यासाठी आम्ही अतिरिक्त मनुष्यबळ तैनात केले आहे.” सोळंके यांनी पुढे सांगितले की, “शेतकऱ्यांनी संयम ठेवावा, सर्वांचा माल नियमानुसार खरेदी केला जाईल.”
कारंजा बाजार समितीतही विक्रमी आवक
वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा बाजार समितीत सोमवारी तब्बल ३० हजार क्विंटल सोयाबीनची विक्रमी आवक झाली. गेल्या तीन दिवसांतच या ठिकाणी ५७ हजार क्विंटलपेक्षा अधिक सोयाबीन आलं आहे. रब्बी हंगामासाठी बी-बियाणे, खते आणि मशागतीसाठी पैसे लागणार असल्याने शेतकऱ्यांनी विक्रीचा वेग वाढवला आहे. त्यामुळे कारंजा बाजार समितीतही सतत गाड्यांची गर्दी, माल मोजणी, पावत्या तयार करणं आणि ट्रॉलींची रांग अशी गडबड सुरू आहे.
सोयाबीनच्या भावात सुधारणा
कारंजा बाजार समितीत सोमवारी मिल क्वॉलिटी सोयाबीनला ४,५०५ रुपये प्रति क्विंटल एवढा दर मिळाला, जो जिल्ह्यातील इतर बाजारपेठांच्या तुलनेत जास्त आहे. दरम्यान, वाशिममध्ये काही ठिकाणी ८ हजार रुपयांपर्यंत दर मिळाल्याच्या पावत्या सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्या असल्या, तरी बाजार तज्ज्ञांनी या अफवांकडे दुर्लक्ष करून वास्तव भाव पाहण्याचा सल्ला दिला आहे. तज्ज्ञ म्हणतात, “सध्या दरात सुधारणा दिसत आहे, पण पुढील काही दिवस बाजारात चढउतार सुरू राहतील. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी घाई न करता भावाचा कल पाहूनच विक्रीचा निर्णय घ्यावा.”
खरेदी व्यवहार तात्पुरते बंद!
मोठ्या आवकेमुळे कारंजा बाजार समितीच्या परिसरात जागेची तीव्र कमतरता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे प्रशासनाने ११ नोव्हेंबरपासून पुढील आदेशापर्यंत शेतमाल खरेदीचे व्यवहार तात्पुरते बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही बंदी केवळ व्यवस्थापनासाठी असून, मालाची खरेदी लवकरच पुन्हा सुरू केली जाईल अशी माहिती समितीने दिली आहे.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
- घाईघाईने विक्री न करता बाजारभावाचा कल तपासा.
- स्थानिक बाजार समित्यांमधील दरांची तुलना करा.
- माल चांगल्या प्रतीचा असल्यास योग्य दरासाठी थोडा वेळ थांबा.
- विक्रीसाठी जाताना पावत्या, मोजणी व व्यवहार यांची कागदपत्रे नीट सांभाळा.
सोयाबीनच्या वाढत्या दरामुळे शेतकरी आनंदात आहेत, पण या गर्दीमुळे बाजार समित्यांवर ताण निर्माण झाला आहे. पुढील काही दिवसांत दरात चढउतार दिसू शकतात, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी शांततेने आणि विचारपूर्वक निर्णय घेणे गरजेचे आहे.
